درسنامه آموزشی علوم تجربی کلاس دوم
درس 7: اگر تمام شود...

امروز بچهها به همراه معلم خود به یک منطقهی خوش آب و هوا میروند. مسیر حرکت آنها شلوغ و پر از خودرو است. بوی دود و صدای بلند بوق خودروها برای آنها آزاردهنده است.

گفتوگو کنید (صفحه 55 کتاب درسی)
- مسیر حرکت وسایل نقلیه در جاده، شلوغتر است یا در شهر یا در روستا؟
معمولاً داخل شهرهای بزگ شلوغتر از جاده و روستا است اگر جادهها اصلی و بزرگراه یا اتوبان باشد نیز مسیر حرکت در این مکانها شلوغتر است.
- آیا تا به حال در خیابان شلوغ در انتظار باز شدن راه بودهاید؟
- فکر میکنید خودروهای یک خیابان چه مقدار بنزین مصرف میکنند؟
بسیار زیاد
- بهنظر شما دود خودروها چه زیانهایی دارد؟
هوا آلوده میشود و با آلودگی هوا سلامت انسانها و گیاهان و حیوانات به خطر میافتد.
جایگاه سوخت
راننده در جایگاه سوخت برای سوختگیری در انتظار است. بچّهها همراه معلم خود در جایی دور از جایگاه سوخت پیاده شدهاند. وسایل نقلیهی مختلف در صفهای طولانی در انتظارند تا سوختگیری کنند.

جمع آوری اطّلاعات (صفحه 56 کتاب درسی)
موادی مثل نفت - بنزین- گاز - گازوئیل را سوخت مینامند. سوختها میسوزند و گرما تولید میکنند. از گرمای آنها برای گرم کردن خانهها، مدرسهها و محلکار و همچنین به حرکت درآوردن خودروها استفاده میکنند.
درجایگاه سوخت چه سوختهایی وجود دارد؟ و هریک از خودروها چه سوختی را مصرف میکنند؟
بنزین، گاز و گازوئیل بعضی از آنها فقط بنزین میزنند برخی از آنها دوگانهسوز هستند هم بنزین و گاز میزنند ماشینهایی مثل کامیون و اتوبوس هم گازوئیل استفاده میکنند.
گفتوگو کنید (صفحه 56 کتاب درسی)
تابلوی زیر چه پیامی به ما میدهد؟
بهجای استفاده از تعداد زیادی ماشین که باعث ترافیک و استفادهای زیادی از سوخت و آلودگی هوا بهتر است از وسایل نقلیه عمومی مثل اتوبوس استفاده کنیم.

هوای پاک
بچّهها در یک منطقهی خوش آبوهوا از وسیلهی نقلیه پیاده میشوند. بعضی از بچّهها شاخههای خشک درختها را از روی زمین جمعآوری میکنند تا با آن آتش درست کنند و از آن برای گرم شدن و پختن سیبزمینیها استفاده کنند. بچّهها از اینکه دیگر از دود و بوق خودروها خبری نیست، خیلی خوشحالند.

گفتوگو کنید (صفحه 57 کتاب درسی)
سوخت مورد نیاز هریک از وسیلههای پخت غذا را مشخّص کنید.

آیا تا به حال برای پختن غذا از چوب استفاده کردهاید؟ آیا موافقید دیگران هم این کار را انجام دهند؟ چرا؟
خیر چون باعث آلودگی هوا میشود و اگر از چوب بهعنوان سوخت استفاده شود به زودی باعث نابودی جنگلها میشود.
سوخت برای همه
بچّهها در کلاس با معلم خود دربارهی استفادهی درست از سوختها گفتوگو میکنند. قرار است آنها با درست کردن یک پوستر یا تابلو مردم را به استفادهی درست از سوختها تشویق کنند.

شما هم در گروه خود با درست کردن یک تابلو مردم را به استفادهی درست از سوختها تشویق کنید.
علم و زندگی (صفحه 59 کتاب درسی)
امروزه در بعضی از کشورها از نور و گرمای خورشید برای گرم کردن آب و پختن غذا و تولید برق استفاده میشود.
در کشور ما ایران از گرما و نور خورشید در آبگرمکنها و تولید برق استفاده میشود.
|
|
|
در گروه خود استفاده از خورشید را به جای سوختها با هم مقایسه کنید و به کلاس گزارش دهید.
اگر از نور و گرمای خورشید برای روشنایی و گرم کردن خانه و نیز حرکت در آوردن قطارها و هواپیما استفاده شود سوختها برای آیندهها ذخیره میشود.
نکتهی تاریخی (صفحه 59 کتاب درسی)
از بزرگترهای خانوادهی خود بپرسید که در زمانهای گذشته برای پختن غذا و گرم کردن خانه از چه وسیلهای استفاده میکردند؟ سوخت این وسیله چه بوده است؟
از چراغ نفتی که سوخت آن نفت بوده است و گاهی هم از چوب جهت گرم کردن استفاده میشود.
طبقهبندی کنید (صفحه 59 کتاب درسی)
وسایل زیر را مثل جدول به دو دسته طبقهبندی کنید:
هواپیما - قطار - کشتی - قایقپارویی - کالسکه - دوچرخه - فرغون - اتوبوس - سبد چرخدار خرید
| نیاز به سوخت دارند | نیاز به سوخت ندارند |
ماشین بادکنکی بسازید
بچّههای این کلاس پیشنهاد میکنند اگر ماشینهایی درست کنیم که با سوختها کار نکنند، هم هوا آلوده نمیشود و هم جلوی تمام شدن سوختها گرفته میشود.
یک گروه با پاکت شیر - بادکنک - 4 قرقرهی کوچک - خمیر بازی و چهار سیخ چوبی، ماشین درست میکنند.
مراحل ساخت ماشین
1- در انتهای پاکت شیر یک سوراخ به اندازهی دهانهی بادکنک درست کنید.
2- دهانهی بادکنک را از سوراخ عبور دهید.
3- در هر طرف پاکت شیر دو سوراخ برای عبور دادن سیخهای چوبی درست کنید.
4- قرقرهها را داخل سیخهای چوبی کرده و در دو طرف هر قرقره خمیر بازی قرار دهید تا قرقرهها خارج نشوند.
5- بادکنک را باد کنید و دهانهی آن را محکم نگه دارید و آمادهی مسابقه شوید.


بچهها با ماشینهایی که ساختهاند، مسابقهی اتومبیلرانی برگزار میکنند.
شما هم در مسابقهی بچّهها شرکت کنید.
زمانی که هوای بادکنک ماشین تمام میشود، چه اتّفاقی میافتد؟
ماشین دیگر حرکت نمیکند.
گفتوگو کنید (صفحه 61 کتاب درسی)
شما در ساختن ماشین گروه خود و حرکت دادن آن چه مشکلاتی داشتید؟ چه راهحلهایی برای برطرف کردن آنها پیشنهاد میکنید؟ در جدولی مثل جدول زیر گزارش کنید.
| مشکلات گروه ما | راه حلها |

در مسابقهای که برگزار کردید، ماشینی که زودتر به خط پایان رسید را با ماشینی که دیرتر رسید، مقایسه کنید. چه تفاوتهایی دارند؟
ماشینی که زودتر بهخط پایان رسید بادکنکهای بزرگتری دارد و قرقرههای بزرگتری برای آن استفاده شده است.

